5.2 ton üretimle köprübaşı liderliği sırtladı

Duygu Erdoğan - 2026/2027 sezonu, zeytinde tarihi bir rekora işaret ediyor. Bu rekor üretimin hem iç piyasaya tüketimine yansıması, hem de ihracata önemli katkı vermesi bekleniyor. Rekorun arkasında ise nüfusu başına üretimin lokomotifi olan merkezler var. Nüfusa göre kişi başı üretim 5.3 tona yaklaşan Manisa Köprübaşı ile 4.3 tonu aşan İzmir’in Torbalı ilçeleri dikkat çeken bir gelişime sahne oluyor. Bu listenin ilk 5 üreticisi içindeki tek Akdenizlisi Mersin Mut ise nüfusa göre 1.85 ton üretimiyle uzun yılların zeytincilik deneyimini yeni bir atakla buluşturuyor.

Zeytinde normal şartlarda bir sezon daha yüksek üretim olurken ‘var yılı’; diğer sezon daha düşük üretim ile ‘yok yılı’ olarak anılıyor. Buna göre 2025 sezonu 2 milyon 450 bin ton ile düşük bir rekolteye sahne olmuştu. 2026 sezonunda ise TÜİK ilk tahminleri üretimin 3 milyon 800 bin tonu aşacağı yönünde oldu. Üretici bölgelerde de şu ana kadar mevsim şartlarının zeytini en iyi şekilde desteklediği, ancak bundan sonraki mevsim gelişmelerinin de önemli olduğu ifade edildi. Bu rekolte gerçekleşirse 2024 sezonundaki 3.7 milyon ton seviyesi de aşılarak, yeni bir rekor sağlanmış olacak.

‘Planlama yapılmalı’

Üretimi diğer ilçelere göre çok daha az olmasına rağmen zeytinyağının markası olarak anılan Ayvalık’ın önemli üretici ailelerinden Sabuncugil’in temsilcisi Deniz Sabuncugil, bu sezonki ürün bolluğunun doğru politikalarla yönetilmesi gerektiğine vurgu yaptı. Sabuncugil, “Bu üretimin katma değere dönüştürülmesi, önemli bir payı da üreticinin alması gerekiyor. Şimdiden bunlar planlanmalı” dedi.

Kişi başı 5 tonu aşan üretim

Manisa, zeytincilikte özellikle son 10 yılda 25 milyonluk ağaç varlığı ve üretimiyle liderliği Aydın’dan aldı. Tütün üretimini bırakan ilçelerdeki üreticilerin bu liderliğe katkısı yüksek. 20 yıllık bir gelişime işaret eden bölge üreticileri, dünyayı ve marka yönetimini iyi bilen nitelikli bir kitlenin şehirde üretime başladığını belirtiyor. Bu kesimin kalite ve markaya özellikle önem vermesinin ise tabana yayıldığını anlatan 4 kuşaktır zeytincilikten gelen Ümmühan Tibet, “Bereketli geniş topraklar, gelişmeye açık üretici, yeni yatırımcılar; bu atağı özellikle destekleyen unsurlar oldu” diyor. Şehrin Köprübaşı ilçesi, ilçe bazında nüfus başına Türkiye’nin açık ara en çok zeytin üretimi yapan ilçesi. Burada zeytincilikte artan ağaç varlığını destekleyen çalışmalarla ağaç başına verimin de arttığına dikkat çekiliyor. 3 yıldır bu kapsamda liderliğini koruyan Köprübaşı ilçesi, kişi başına 5.3 tona yaklaşan zeytin üretimiyle büyük markaların da en önemli tedarik merkezi konumunda bulunuyor.

Akdeniz’in 'Organik' üretim üssü

Üretici ilçeler bazında Mersin’in Mut ilçesi nüfusuna göre, Türkiye’nin tüketiminin önemli bir bölümünü tek başına karşılıyor. Zeytin ve sofralık kayısıda coğrafyanın sağladığı aromasıyla tanınan Mut ilçesi bu sezon rekor bir üretime hazırlanıyor. Akdeniz ilçesi olarak uzun yıllardır zeytincilikte Ege’nin hakimiyeti içinde tek başına önemli bir üretim üssü olan Mut, istikrarlı üretimiyle pek çok markanın yağ aldığı bir bölge. Düşük nem oranıyla bölge iklimi zeytinin ilaçlanmasının önüne geçilen ilçede üretim organik. Mut Ziraat Odası Başkanı Muharrem Yılmaz, zeytinciliğin kırsal ekonomi içinde önemli bir yer tuttuğunu belirtirken, şunları söyledi: “Mut yüzölçümü Mersin’den büyüktür. Türkiye’nin ise bu anlamda 10. büyük ilçesi. Tarım önemli bir geçim kaynağı. Zeytin üretiminde yeni rekorlar geliştiriyoruz. Egeli büyük markalar zeytinyağımızın büyük kısmını alır. Asit oranı çok düşük olduğu için çok değerli bir yağdır.”